DEVLET AKLI VE MİLLETİN FERASETİ
...
DEVLETİ AYAKTA TUTAN İKİ GÜÇ: DEVLET AKLI VE MİLLETİN FERASETİ
Prof. Dr. Bekir Tavas
Devletlerin gücü çoğu zaman askeri kapasite, ekonomik büyüklük veya teknolojik üstünlük üzerinden değerlendirilir. Ancak tarihsel tecrübeler bize çok daha derin bir gerçeği göstermektedir: Bir devletin kalıcı gücü yalnızca maddi unsurlara değil, aynı zamanda devlet aklı ile milletin feraseti arasındaki uyuma dayanır.
Tarih boyunca ayakta kalmayı başaran büyük devletler incelendiğinde, güçlü kurumların yanı sıra stratejik düşünebilen bir yönetim anlayışı ve sağduyulu bir toplumun varlığı dikkat çeker. Çünkü devlet yönetimi yalnızca günlük siyasi gelişmelere verilen tepkilerden ibaret değildir. Devlet yönetimi aynı zamanda uzun vadeli düşünmeyi, riskleri öngörmeyi ve milletin çıkarlarını koruyacak stratejik kararlar almayı gerektirir.
Bu noktada karşımıza çıkan kavram devlet aklıdır. Devlet aklı; bir milletin tarihsel tecrübesinden, kurumsal hafızasından ve stratejik düşünme kapasitesinden beslenen yönetim anlayışını ifade eder. Devlet aklı, popüler olan ile doğru olan arasındaki farkı görebilme yeteneğidir. Kısa vadeli kazançlar uğruna uzun vadeli çıkarları feda etmemeyi gerektirir.
Ancak devlet aklının tek başına güçlü olması yeterli değildir. Bu aklın gerçek gücü, milletin ferasetiyle birleştiğinde ortaya çıkar. Feraset, bir toplumun olayları doğru okuyabilme, doğru ile yanlışı ayırt edebilme ve zor zamanlarda sağduyusunu koruyabilme kabiliyetidir. Milletin feraseti, devletin aldığı stratejik kararların arkasındaki en güçlü toplumsal desteği oluşturur.
Türkiye gibi köklü bir devlet geleneğine sahip ülkelerde bu iki unsurun uyumu hayati bir öneme sahiptir. Selçuklu’dan Osmanlı’ya, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan devlet geleneği, yalnızca kurumsal bir devamlılık değil, aynı zamanda güçlü bir stratejik devlet hafızası anlamına gelmektedir. Bu hafıza, kriz dönemlerinde devletin ayakta kalmasını sağlayan en önemli unsurlardan biridir.
Yakın tarih incelendiğinde de Türkiye’nin karşılaştığı birçok zorluğun, devlet aklı ile milletin ferasetinin birlikte hareket etmesi sayesinde aşılabildiği görülmektedir. Devlet aklı stratejik yönü belirlerken, milletin feraseti o yönün korunmasını ve güçlenmesini sağlamıştır.
Güçlü bir devlet düzeni yalnızca sağlam kurumlarla kurulmaz. Aynı zamanda bilinçli, sorumluluk sahibi ve feraset sahibi bir toplumla mümkündür. Devlet aklı yön gösterir; milletin feraseti ise o yolu korur ve güçlendirir.
Sonuç olarak bir milletin geleceği yalnızca yöneticilerin aldığı kararlara bağlı değildir. O kararları anlayan, değerlendiren ve gerektiğinde sahip çıkan bir toplum da devletin gücünün temel parçasıdır. Devlet aklı ile milletin feraseti birleştiğinde devletler yalnızca ayakta kalmaz; aynı zamanda bölgesinde ve dünyada etkili bir güç olarak varlığını sürdürür.
Prof. Dr. Bekir Tavas
Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi
